Berta Cáccamo

Mar de San Simón. Comisario Juan de Nieves. Del 12 de marzo al 19 de abril del 2026

Nota de prensa y C.V.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso superior.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso superior.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso inferior.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso inferior.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso inferior.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso inferior.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso inferior.
Berta Cáccamo. Mar de San Simón. Piso inferior.

 


Este mar é difícil. 
Antes do sol entrar parece que non vive. 
É retrato da noite, 
inexistente corpo, un esquema, unha idea. 
E nunca saberemos 
qué imaxe vai abrir cada hora na luz. 

Xosé María Álvarez Cáccamo, Mar dos Cobres, en Colección de espellos, 1994



Baixo o título Mar de San Simón, esta exposición reúne un conxunto de pinturas de Berta Cáccamo (Vigo, 1963-2018), na súa práctica totalidade realizadas entre finais dos anos oitenta e primeiros anos da década dos noventa. 

O título que se escolleu para esta exposición refírese ao contexto xeográfico preciso no que traballamos Pepe Cáccamo e eu, xunto con outras persoas que nos axudaron a fundar e manter o Legado Berta Cáccamo. Un tempo sen Berta, e un espazo -a ría de Vigo e a localidade de Santa Cristina de Cobres- alumeado pola illa de San Simón.

Fronte á illa pensamos en Berta e no seu traballo, tratando de manter viva a súa memoria. Así, este mar de San Simón, ou mar dos Cobres, obsérvanos e vixianos nas nosas actividades ao redor de Berta: as súas obras e documentos incesantemente retirados dos seus espazos de almacenamento co obxectivo de ollar, analizar, reflexionar, ou imaxinar proxectos, insertos nos relatos que ao longo destes anos configuramos a través das actividades, exposicións e escritos que o Legado producíu. No mar de San Simón, o traballo de Berta Cáccamo cobrou novas dimensións alimentadas pola necesidade e o desexo de manter activa a memoria do seu traballo. A súa ausencia física ten propiciado, porén, unha forte presenza áurica a través das súas obras, pero tamén das palabras que sobrevoan incansablemente na casa-estudo que a artista nunca ocupou e que outros vivimos, e continuamos habitando, tan intensamente. 

Máis que unha homenaxe, esta exposición constitúe un eloxio ao traballo de Berta Cáccamo, e á galería que a acompañou durante practicamente toda a súa traxectoria artística. Con esa intención seleccionáronse algunhas obras definitivas que representan o final dun momento e o anuncio doutro por vir. Entre elas, Triple percorrido (1989), unha tea de grandes dimensións que Berta pintou probablemente xusto antes de trasladarse a París ese mesmo ano. O tempo previo de residencia en Barcelona, tras finalizar os seus estudos na escola de Sant Jordi, constitúen un momento de aposta decidida pola pintura desde unha linguaxe inicial, xestual e de carácter máis expresivo ata unha depuración de formas onde a arquitectura e a composición toman protagonismo na superficie do cadro. Nun período de apenas dous anos, as súas pinturas configuran cartografías –“cadencia derramada do constructivismo” en palabras de Luis Francisco Pérez- baseadas en formas que mesturan diversas tradicións culturais. Cada cadro constitúe unha especie de enigma ou xeroglífico cuxos códigos aparecen claramente representados en procura dun discurso tan críptico como iluminador. 

Un ano antes, en 1988, comeza a pintar unha obra excepcional na que cada un destes códigos se establecen como un repertorio por partes. O políptico Descrición do día componse de seis bandexas de madeira nas que a artista sistematiza diversas formas elementais e superficies monócromas, avanzando o que pouco máis tarde será a súa linguaxe esencial. Esta obra experimental finalizada en 1990, xa instalada plenamente en París, é clave para entender a súa práctica posterior. Deste xeito compaxínanse dúas operacións que conclúen de maneira monumental na realización de Triple percorrido, e que con Descrición do día abren un novo percorrido de transmisión poética e sintética que a artista traballará con persistencia e rigor na súa estadía en París. 

Será precisamente alí, en París, onde inaugura o seu interese polo papel e as súas posibilidades como repositorio de memoria e escritura pintada. Nesta exposición que agora se presenta na galería Trinta, inclúense unha serie de papeis que exemplifican esta deriva dun réxime a outro. A súa presenza non ten como obxectivo acompañar á pintura como rexistros subsidiarios, senón radicalizar e complexizar a súa práctica. Acompáñase, ademáis, unha serie de pinturas realizadas en París e que xa nos falan dun discurso propio e de marcada identidade na escena da pintura española do momento. 

Mar de San Simón, no seu conxunto, fálanos da transcendencia da pintura e da necesidade de revisar o pasado para deternos a pensar nun presente errático. 

Juan de Nieves


© Copyright 2009-2026 TRINTA |  Aviso legal |  Política de cookies |  Favoritos |  Inicio